پیام رئیس همایش

نقش ره‌آوران آموزش : (( مقدمه‌ای در راستای روانشناسی فرهنگی ))

علم رمانتیک (Romantic Science) واژه‌ای است که مایکل کل در مقدمه‌ی کتاب روانشناسی فرهنگی استفاده کرده و او این علم را ترکیبی از رویاهای هنری، داستان پردازی و یافته‌های دقیق تجربی-علمی می‌داند. ادعا این است که فرهنگ (Culture) به عنوان یک پدیده عمیق رمانتیک در ساختار استنباطی ذهن و دریافت‌های مغز انسان تاثیر می‌گذارد. ره‌آوران آموزش در هر جامعه‌ای برای دستیابی به اهداف آموزشی خود شاید بی‌مناسبت نباشد که به این توصیه توجه نماید. زیرا بر مبنای فلسفه‌ای که برای این مفهوم: علم رمانتیک در آموزش که مسلماً تحت تاثیر روانشناسی فرهنگی است، مطرح شده در اینصورت است که هدف‌های مورد نظر از هر آموزش در فرهنگ خاص تحقق می‌یابد.
نکته دیگر اینکه تئوری و عمل در تمام حوزه‌های علمی، به ویژه در آموزش، لازم و ملزم یکدیگرند. یا به تعبیری، عمل بدون داشتن یک چارچوب علمی حرکتی کورکورانه است، همانگونه که تئوریهائی هم که قابلیت کاربردی ندارند یک بازی ذهنی به‌حساب می‌آیند. بنابراین، هر نوع آموزشی که با شیوه‌های آزمون نشده در کشور ارائه می‌گردد، باید به روانشناسی فرهنگی جامعه، البته در کنار سایر ویژگی‌های فرهنگی، توجه کافی داشته باشد. از اینرو، روش‌های تجربه نشده آموزش در کشور به شرطی موفق خواهد شد که در آن به ویژگی‌های فرهنگی بومی توجه شده، و حتی فرهنگ‌های مناطق مختلف کشور که تفاوت‌های چشمگیری در آن‌ها وجود دارد، مورد بررسی قرار گیرند. دکتر عظیمی صاحب‌نظر اقتصاد و توسعه، در پژوهش وسیعی با این یافته مواجه می‌شود که چرا این حجم عظیم آموزش های اجراشده (با تاکید بر آموزش‌های ضمن خدمت) در توسعه کشور (به ویژه توسعه اقتصادی) اثر چندانی ندارد؟ البته به این پرسش به سادگی نمی‌توان پاسخ دقیق داد؛ لیکن، حداقل بر مبنای ادعای این نگارش مختصر می‌توان این فرضیه را مطرح نمود که آموزش‌ها نه بر مبنای نیاز واقعی برنامه‌ریزی می شوند و نه درست در راستای توان درک و باورهای فرهنگی آموزش گیرنده.
برمبنای اشاره مختصر فوق، شرط موفقیت در مفید بودن و قابلیت بکارگیری موارد آموزشی به ویژه زمانی که این آموزش‌ها قرار است به صورت مجازی ارائه گردد، لازم است که در راستای مفهوم علم رمانتیک، یعنی دانشی که که به نرم افزارهای فرهنگی جامعه‌ای‌که از آن برنامه بهره می‌گیرد، برنامه‌ها تنظیم و ارائه گردد. همسو با ادعای مطرح شده تحت عنوان علم رمانتیک که مورد تأکید روانشناسی فرهنگی است، آموزش، بویژه آموزش‌هایی که در نظر است پوشش وسیع ملی و حتی جهانی داشته باشد؛ نباید عجولانه برنامه‌ریزی و اجرا شوند و حداقل بعد از هر تجربه در این زمینه، ارزیابی دقیقی از آثار ارائه آن بعمل آید. بنابر توضیحات فوق، در برنامه‌ریزی و اجرای هر نوع آموزش بویژه آموزش‌هائی که پوشش وسیع خواهند داشت، لازم است قبلاً به پژوهش‌های عمیق پرداخته شود و در این پژوهش‌ها زبان فرهنگی استفاده کنندگان مشخص گردد و برنامه‌های آموزش در راستای روانشناسی فرهنگی جامعه ارائه گردد.
در اینجا شاید بی‌مناسبت نباشد با تعریفی از روش‌شناسی تحقیق که در روانشناسی فرهنگی به آن بسیار اشاره شده است، این خلاصه را خاتمه دهم. "روش‌شناسی تحقیق ایجاب می‌کند که از مجموعه‌ای هماهنگ شده از ذره‌بین‌های ریز و درشت جهان مورد مطالعه تفسیر شود". این توصیه در بکارگیری آموزش‌های مجازی ضروری است. در پایان لازم می دانم از کلیه انجمن های علمی و سازمان های حامی و اعضای محترم کمیته های علمی و اجرایی و داوران همایش تقدیر و تشکر نمایم.

دکتر ناصر میرسپاسی
رئیس همایش
اردیبهشت92
»»  طراحی و اجرا : همایش نگار